9 verdienmodellen & voorbeelden voor online leren.

Leestijd: ± 10 minuten
Gepost op 27 november 2019

De eerste versie van dit artikel schreef ik in 2015 samen met Marie-Louise Kok voor Frankwatching. Tot de dag van vandaag is het een van de meest gelezen artikelen op Frankwatching. Het is inmiddels bijna 2020, hoog tijd dus voor een update met nieuwe voorbeelden.
Online leren neemt een enorme vlucht. Waar liggen de kansen om een leerproduct of -dienst toe te voegen aan jouw portfolio? Biedt online leren extra omzet? Welk verdienmodel past bij welke uitgave in online leren? Leer van inspirerende uitgeefvoorbeelden.

Een leven lang leren is haalbaar voor iedereen. Of je nu consument, professional, werknemer, docent of student bent.

Van waarde naar geld

Een belangrijk onderdeel van een businessmodel is uiteraard het verdienmodel. Met een verdienmodel zet je waarde om in geld. Maar wat is waarde nou precies? Het is in ieder geval niet de investering die gedaan is door het bedrijf. Deze ‘waarde’ is voor een klant misschien wel waardeloos. Een klant is niet gemotiveerd om jouw kosten te betalen, een klant is op zoek naar een oplossing voor zijn of haar probleem. Iets wat het leven net iets prettiger maakt. En in veel gevallen is hij bereid om daarvoor te betalen. Waarde kan in verschillende onderdelen van je product of dienst zitten. Of in een combinatie ervan.

Door goed te kijken naar welke onderdelen echt toegevoegde waarde bieden en onderscheidend zijn ten opzichte van concurrenten, kun je beter bepalen waar je geld voor kunt vragen.
Zit de waarde in content, die je samen met auteurs produceert? Of in de context? In de educatieve wereld is context bijvoorbeeld het arrangement en bij een consumentenuitgave bijvoorbeeld een vergelijk- of filterfunctie. Heeft het medium of de drager een toegevoegde waarde? Denk aan een native app of software. Of voegt het merk waarde toe? Bijvoorbeeld betrouwbaarheid of een keurmerk.

9 Online verdienmodellen

Na het vaststellen van de waardepropositie en klantsegmenten zijn vaak
diverse verdienmodellen denkbaar. Of combinaties van meerdere verdienmodellen.
Eerst een overzicht van de negen meest voorkomende online verdienmodellen in online leren applicaties en uitgaven:

1. Transactiemodel

Het meest traditionele verdienmodel uit het lijstje. De eenmalige verkoop van product of dienst. Denk aan de verkoop van een (e)boek of een app. De relatie met de klant kan van korte duur zijn. Iets om rekening mee te houden.

2. Abonnement- of lidmaatschapsmodel

De klant betaalt een bedrag en krijgt voor een bepaalde tijd toegang tot je product of dienst. Bij software wordt dit vaak SaaS (Software As A Service) genoemd.

3. Licentiemodel

Als je als bedrijf de intellectuele eigendomsrechten bezit, kun je deze rechten als het ware verhuren aan andere bedrijven. Een voorbeeld hiervan is Dick Bruna, die licenties verkoopt op het merk Nijntje. Producenten van t-shirts met een afbeelding van Nijntje, moeten licentiekosten afdragen aan Dick Bruna. Whitelabeling is ook een vorm van een licentiemodel.

4. Verhuurmodel

Naast dat je producten kunt verkopen, kun je ook kiezen voor verhuur. Denk aan Hertz, waar je een auto huurt voor een paar dagen.

5. Verbruiksmodel

Je kunt klanten ook laten betalen voor de mate waarin ze gebruik hebben gemaakt van jouw product, infrastructuur of resources. Hoe meer de klant verbruikt of wil gebruiken, hoe meer hij betaalt. We kennen dit model van bijvoorbeeld providers van telefonie en internet. Bij Dropbox betalen gebruikers voor de hoeveelheid opslag die ze denken nodig te hebben.

6. Premium-model

Je kunt naast je basisproduct ook een premium versie van je product of dienst aanbieden. Deze premium versie bevat dan bijvoorbeeld extra functionaliteiten die echt waardevol zijn voor de klant. Zodra het basisproduct gratis aangeboden wordt, noemen we dit model freemium (samenvoeging van de woorden ‘free’ en ‘premium’). Denk aan Slack (https://slack.com/). Gratis te gebruiken, maar als je een doorzoekbaar archief wilt, moet je betalen.

7. Intermediair- of bemiddelingsmodel

Als je gebruikers met behulp van jouw product of dienst aankopen laat doen bij een andere partij waarmee je afspraken gemaakt hebt, kun je over deze aankopen een bemiddelingscommissie ontvangen. Marktplaats is hier een voorbeeld van.

8. Advertentie- of sponsoringmodel

Bij dit model verdien je niet direct aan de klanten van jouw product, maar aan een derde partij. Je maakt in jouw product reclame voor een ander bedrijf en krijgt hier een vergoeding voor. Denk aan banners op Nu.nl.

9. Productiemodel

Eenvoudig: je produceert iets in opdracht van een andere partij en ontvangt daar geld voor. De marge is de verdienste.

10. Hybride verdienmodel

Je ziet steeds vaker dat bedrijven twee of meerdere verdienmodellen combineren, in plaats van te kiezen voor simpelweg één van bovenstaande modellen. Dit maakt het vaak makkelijker om nóg beter in te spelen op de vraag vanuit de markt en om tot een rendabele activiteit te komen. Startups die we onder de loep namen zie je vaak experimenteren met een of meer verdienmodellen. Werkt het ene niet? Dan implementeren ze een ander model.

12 praktijkvoorbeelden uit de (inter)nationale uitgeefwereld

We kijken naar de waardepropositie, doelgroep en het verdienmodel.

LetterSchool

LetterSchool (transactiemodel) is een game voor op de tablet om jonge kinderen letters en cijfers te leren. De app wordt via single app purchase in de appstores van Apple en Google Play aangeboden en
is erg succesvol. Dat is bijzonder. De app heeft namelijk geen in-app purchases, merchandising of abonnement en haalt alle omzet uit de eenmalige verkoop.

Interessant detail is het prijsverschil tussen de Nederlandstalige en Engelstalige versie. In de Nederlandse stores is de app verkrijgbaar voor €6,99, terwijl dezelfde editie in de Engelstalige Google Play store slechts $2,69 kost. De makers onderzochten de prijselasticiteit en
ontdekten dat de grote concurrentie op de Engelstalige markt de prijs behoorlijk naar beneden drukt. Daarnaast zijn Android- gebruikers minder bereid om te betalen voor een app.

Coursera

Een van de grootste MOOC- platformen in de wereld met meer dan 40 miljoen studenten, 3.600 colleges van ongeveer 190 universiteiten en partners. Coursera (abonnement- en transactiemodel, sponsoring en productiemodel) startte in 2012 met gratis massive open online courses. Inkomsten moesten komen uit recruitment, waarbij werkgevers gekoppeld werden aan goed presterende studenten. Dat lukte maar deels en bleek niet rendabel.
Inmiddels combineert Coursera veel verdienmodellen. Zo betaalt de student voor deelname aan een cursus. Verder kost een (deel)certificaat geld, evenals meedoen aan het examen. Daarnaast ontvangt Coursera inkomsten uit sponsoring door grote bedrijven, als zij een segment adopteren en uit de productie van colleges.

Ducktypen

Mooi voorbeeld van een licentie-uitgave onder het merk Disney. Voor €99,95 kopen ouders een jaar toegang tot een typecursus voor hun kind. Leuk: jouw kind leert blind typen als verslaggever van de Duckstadkrant.
Ducktypen (licentiemodel en abonnementsmodel, premium model) werd heel succesvol na lancering een jaar geleden in een competitieve markt van enkele aanbieders en wordt nu ook in Polen uitgebracht. Het merk Donald Duck voegt zeker waarde toe voor de consument. Daarnaast biedt Ducktypen voor premium prijzen additionele functionaliteiten, zoals een diploma en je kunt een gepersonaliseerde Donald Duck thuisgestuurd krijgen.

Springest

Springest (bemiddelingsmodel en licentiemodel) is een goed voorbeeld van waar de waarde in de context zit. Zo’n 75.000 cursussen, of beter gezegd advertenties van cursussen, want het is content van derden, worden aangeboden en zijn doorzoekbaar en vergelijkbaar gemaakt voor bezoekers.
Het is een affiliate-platform waarbij Springest 1 procent van de opleidingsprijs voor een lead vraagt. Ze werken met een CPL-tarief als een bezoeker een brochure aanvraagt. En dat aangevuld met een CPS-tarief: 15 procent van de opleidingsprijs voor een inschrijving. Daarnaast kunnen bedrijven een whitelabel van (een deel van) de Springest-database krijgen in hun eigen look & feel. Springest geeft dus ook hun platform in licentie uit en richt zich op zakelijke klanten.

Familie Pluym

Familie Pluym (abonnementsmodel) is een thuisoefenprogramma voor taal en rekenen voor leerlingen van groep 4, 5 en 6. Elk maand staat de familie Pluym voor een nieuwe en verrassende uitdaging, die kinderen mee helpen oplossen. Dit concept waarbij, er periodiek nieuwe content aangeboden wordt, leent zich goed voor een abonnementsmodel.
Het oefenprogramma is per half jaar voor €26,50 of per jaar af te nemen en je mag het een maand gratis uitproberen. Familie Pluym wordt uitgegeven door Uitgeverij Malmberg. Bij Malmberg hebben ze veel ervaring en expertise in ontwikkelen en uitgeven van lesmateriaal voor scholen. Interessant is het om te zien dat Malmberg zijn expertise eveneens gebruikt in een voor hen nieuwe markt, namelijk de thuismarkt. Familie Pluym biedt voor Malmberg dus echt extra inkomsten.

VIPKid

Image credit: VIPKid

De vraag naar docenten die Engels kunnen geven is enorm in China. VIPKid speelt slim in op deze vraag (= waarde). VIPKid (verbruiksmodel, intermediairmodel en een (omgekeerd) advertentiemodel) is een soort educatieve marktplaats waar Chinese kinderen via een live video-chat één op één les krijgen van een Amerikaanse docent. Het platform groeit snel en telt inmiddels ruim 600.000 studenten en 70.000 docenten.
Gebruikers (doelgroep is Chinese kinderen tussen 4 en 9 jaar) kunnen gratis deelnemen aan een trial les. Daarna betalen ze omgerekend zo'n $19,- per sessie van 30 minuten. De docent ontvangt hiervan tussen de $7,- en $11,-, de rest gaat naar VIPKid. Dit lijkt op een transactiemodel maar de gebruiker koopt vooraf credits, die later in te wisselen zijn voor lessen. Dit werkt als een soort strippenkaart, wat valt onder het verbruiksmodel. Daarnaast valt het ook onder een intermediairmodel, aangezien VIPKid docenten helpt met het verkopen van lessen en een percentage van de omzet inhoudt op de uitbetaling.
Iedereen in Amerika (je moet in Amerika wonen) kan zich aanmelden als docent. Om de kwaliteit te waarborgen wordt elke docent zorgvuldig gescreend en getraind. Zodra een door de docent gemaakte demo-les door VIPKid goedgekeurd is en de vereiste certificaten behaald zijn mag de docent zijn diensten aanbieden in het platform. Zij moeten zich daarbij overigens wel houden aan een strikt curriculum.
De hoogte van de uiteindelijke vergoeding is afhankelijk van de betrokkenheid van de docent en het totale aantal volledig afgeronde lessen dat de docent gegeven heeft maar ligt niet zo ver af van het salaris dat een docent in Amerika voor de klas verdient. Dit maakt het een interessante bijbaan voor vele Amerikaanse docenten.

Daarnaast kan een docent nog allerlei extra bonussen ontvangen bijvoorbeeld wanneer hij of zij een nieuwe docent aandraagt of wanneer een gebruiker zich aanmeld na het doorlopen van de gratis trial les van de desbetreffende docent.
Ook als je geen docent bent kan je geld verdienen aan VIPKid. VIPKid biedt namelijk een affiliate programma aan wat valt onder het advertentiemodel (maar in dit geval dus gezien vanuit de adverteerder en niet vanuit VIPKid).

Duolingo

DuoLingo (advertentiemodel, premiummodel en transactiemodel) is naar eigen zeggen de beste manier om een taal te leren. De app is voor iedereen gratis te gebruiken en dat wordt dan ook massaal gedaan. De app met daarin 74 talencursussen in 29 verschillende talen kent meer dan 200 miljoen gebruikers.
Juist, een twee met acht nullen(!). Bij zulke gebruikersaantallen kan een advertentiemodel echt behoorlijk lucratief worden. Dit vormt dan ook de basis van DuoLingo's verdienmodel. Voor €9,99 per maand sluit de gebruiker optioneel een 'DuoLingo Plus' abonnement af. Hierbij zien de gebruikers geen advertenties en kunnen ze lessen downloaden om ze offline te volgen. Dit is een voorbeeld van een premium model. Daarnaast zijn er in de app verschillende aankopen te doen, zoals bonuslessen en de DuoLingo English Test waarmee gebruikers voor ongeveer €50,- een Engels taalcertificaat kunnen halen. Dit is een voorbeeld van een transactiemodel.
Overigens is DuoLingo zijn doelgroep uit aan het breiden naar de B2B markt (scholen). Speciaal voor deze doelgroep heeft DuoLingo een docenten dashboard ontwikkeld waarin docenten de voortgang van hun leerlingen kunnen volgen.

PackBack

PackBack (verhuurmodel en intermediair model) laat Amerikaanse studenten geld besparen op de aanschaf van schoolboeken. Amerikaanse schoolboeken zijn erg prijzig, dat zagen de oprichters van PackBack ook. Ze zagen dat een deel van deze schoolboeken niet of nauwelijks gebruikt werd. Hartstikke zonde natuurlijk!
Ze ontwikkelden daarom een initiatief waarbij ze de schoolboeken niet verkopen, maar verhuren aan studenten. Zo kun je als student voor $5,00 per dag een digitale versie van een schoolboek huren. Een duidelijk voorbeeld van het verhuurmodel dus. Maar ook PackBack heeft een tweede verdienmodel. Op de site staat namelijk een prijsvergelijker waarin studenten in één oogopslag kunnen zien waar het desbetreffende boek het goedkoopst tweedehands te koop is. Over alle verkopen die via deze module plaatsvinden, ontvangt PackBack een bemiddelingscommissie. Dit is een voorbeeld van affiliate marketing, wat valt onder een intermediair model.

ClipScool

Als co-founder heb ik ClipScool in opdracht van Sanoma opgezet. Na een aantal jaar heb ik het in zijn geheel van Sanoma overgenomen en ben ik eigenaar van ClipScool. We hebben ClipScool (licentiemodel en abonnementsmodel) in 2013 in de eerste instantie opgezet als een videoplatform met korte reken-en wiskundefilmpjes voor de B2C markt. Ouders schaften een betaald account aan voor hun kinderen die de filmpjes thuis gebruikten als hulp bij het maken van hun huiswerk. Gebruikers zijn lovend over de korte heldere uitleg in de filmpjes, toch bleek deze B2C markt onvoldoende bereid om te betalen voor een 100% educatief product. Na een 'pivot' richt ClipScool zich daarom voortaan op de B2B markt (scholen). Scholen krijgen voor slechts €2,- per leerling per jaar onbeperkt toegang tot alle 256 uitlegfilmpjes. Dit is een voorbeeld van een abonnementsmodel. Daarnaast licenseren we de uitlegfilmpjes aan educatieve uitgeverijen die de filmpjes integreren in hun eigen lesmethodes. Dit is een voorbeeld van een licentiemodel.

Listr

Listr (Intermediair model, transactiemodel, abonnementsmodel, advertentiemodel, en premium model) is een applicatie die ik als founder voor Sanoma opgezet heb. Inmiddels heb ik Listr van Sanoma overgenomen en ben ik eigenaar van Listr. In Listr stellen docenten hun eigen lessen samen. Ze stellen educatieve playlists samen op basis van zelfgemaakte lesstof, lesstof van collega’s of lesstof die zo van het internet geplukt wordt en delen deze met hun leerlingen. In een docenten-dashboard houden docenten de voortgang van hun leerlingen bij.
Na enkele experimenten met het abonnementsmodel, hebben we er met Listr voor gekozen de dienst gratis aan te bieden. Docenten kunnen daardoor nu zelf besluiten om Listr te gebruiken, zonder daarbij toestemming of budget aan te hoeven vragen bij de schoolleiding. Hierdoor groeit het aantal docenten in Listr snel en kunnen we leren van het gebruik van de applicatie.
Omzet halen we uit de Listr Content Store; een (open) marktplaats waar ontwikkelaars van educatieve content hun lesmateriaal gratis of betaald in aan kunnen bieden aan gebruikers van Listr. 70% Van de omzet is voor de content ontwikkelaar, 30% gaat naar Listr. Dit is een voorbeeld van een intermediair- of bemiddelingsmodel. Althans, als je het bekijkt vanuit de contentmakers. Wanneer je het bekijkt vanuit de kopers (docenten die het materiaal aanschaffen om te gebruiken in hun les) is dit een voorbeeld van een transactiemodel. Omdat gebruikers zich in de Content Store ook kunnen abonneren op premium content kanalen is er ook sprake van een abonnementsmodel. Daarnaast kunnen contentmakers optioneel een premium account aanschaffen waarmee ze in de Listr Content Store een eigen shop-in-shop kunnen creëren met custom branding. Dit is een voorbeeld van een Premium-model.
We zijn ontzettend blij en trots dat we een hybride verdienmodel hebben ontwikkeld waarbij we Listr gratis aan kunnen bieden aan scholen en tegelijkertijd een marketing-, sales- en distributiekanaal kunnen bieden aan grote én kleinere ontwikkelaars van lesmateriaal. Want we zijn er bij Listr heilig van overtuigd dat we alleen samen het onderwijs (nóg) beter kunnen maken!

Frankwatching

In de loop der jaren is Frankwatching (transactiemodel, verbruiksmodel en abonnementsmodel) uitgegroeid tot een autoriteit op het gebied van marketing en heeft Frankwatching een groot netwerk van auteurs om zich heen verzameld. Samen met deze auteurs heeft Frankwatching een aantal manieren gevonden om geld te verdienen. Ze verkopen trainingen en webinars die veelal gegeven worden door auteurs. Een deel van de opbrengst van zo’n webinar gaat naar de trainer.
Dit lijkt een duidelijk voorbeeld van een transactiemodel. Maar feitelijk is het een abonnementsmodel, doordat deelnemers van het webinar nog één jaar lang toegang krijgen tot de opname. Daarnaast biedt Frankwatching opleidingspakketten voor bedrijven die hun personeel willen opleiden. Dit werkt als een soort strippenkaart met bulkvoordeel. Een strippenkaart is een voorbeeld van een verbruiksmodel. Het is interessant om te zien hoe Frankwatching goed gebruik maakt van het feit dat ze een autoriteit zijn op het gebied van marketing (= waarde van merk) en van hun grote netwerk. Leuk detail: ze hebben geen grote investering hoeven te doen in ICT. Frankwatching maakt gebruik van Adobe Connect als webinartool, die ze in licentie afnemen.

Udemy

We kunnen Udemy (intermediair model en licentiemodel) niet onvermeld laten, met meer dan 100.000 trainingen van 42.000 trainers en meer dan 30 miljoen studenten. Een enorm Amerikaans platform, maar met een wereldwijd bereik door overwegend Engelstalige trainingen.
De trainer maakt online zijn cursus aan en bepaalt zelf de verkoopprijs. Je kunt ervoor kiezen om een kortingscoupon aan te bieden aan potentiële cursisten. 100 procent van de opbrengst is voor jou, als je zelf de cursist aanbrengt. Udemy verdient 50 procent van de opbrengst als Udemy zelf de cursist aanbrengt. Het platform fungeert dus ook als affiliate–netwerk. Want naast online marketing in zoekmachines en sociale media, verstuurt Udemy eindeloos veel e-mails aan de studenten die ooit een account hebben aangemaakt op Udemy.

Portfolio
CV
Blog
Contact
Dank je wel voor je bericht!
Oeps! Er ging iets niet helemaal goed. Probeer het nog eens.

Laten we samenwerken!

Heb je een tip, een vraag of zie jij mogelijkheden voor een samenwerking? Laat het me weten. Wellicht dat we een kop koffie kunnen plannen binnenkort!